Dân tộc thiểu số

Ngược đường miền Tây Bắc cùng nhà văn hóa Hữu Ngọc

HÀ LÂM KỲ

Hữu Ngọc nguyên là học sinh Trường Bưởi. Hữu Ngọc chọn cho mình con đường nghiên cứu văn hóa hai chiều. Ông thành thạo nhiều ngoại ngữ và trở thành nhà “sản xuất nhập khẩu” (giới thiệu nước ngoài vào Việt Nam) và cũng là nhà “sản xuất xuất khẩu” (giới thiệu văn hóa Việt Nam ra các nước). Tác phẩm xuất – nhập khẩu của ông lên tới mấy chục đầu sách và hàng trăm bài nghiên cứu, có những cuốn để đời như: Truyện cổ Grim; Từ điển triết học giản yếu; Phác thảo chân dung nhà văn hóa Pháp; Thơ Đường, Hồ sơ văn hóa Mỹ… Đại sứ Hy Lạp (tháng 3/2008) gọi ông là cây cầu nối văn hóa Việt Nam với thế giới và thế giới với Việt Nam.

Ngọt ngào lời then

CHU MẠNH CƯỜNG

Ngọt ngào tiếng hát then của cô gái Tày
nơi núi rừng xa vắng
Giọng hát ôi chao đằm thắm
cùng rộn ràng nhịp đàn tính nỉ non
Nghiêng ngả mắt ai níu sắc áo chàm
với đôi vòng bạc lung linh sắc nắng
Tiếng đàn nghe xa vắng
kể muôn chuyện ngày xưa

(Nghe tiếng hát then)

Nghi thức "khóc trâu" trong Lễ đâm trâu của người Cơ Tu

Người Cơ Tu (Quang Nam) còn lưu giữ được nhiều bản sắc văn hoá quý giá về phong tục, lễ hội, trang phục, âm nhạc, ẩm thực… trong đó có nghi thức khóc trâu độc đáo.

Nghề săn bắt và thuần dưỡng voi rừng của người M’Nông

Nghề thuần dưỡng voi rừng của đồng bào M’Nông gồm 2 bước chủ yếu: bắt voi rừng và thuần dưỡng. Trong đó, bắt voi là khâu quan trọng. Nó chẳng những cung cấp voi để thuần dưỡng mà còn có thể bán ngay voi rừng cho vườn thú, rạp xiếc hoặc xuất khẩu.

Nghề ăn ong của người KHMER

ANH ĐỘNG

Người Khmer ở các tỉnh An Giang, Kiên Giang, Cà Mau ngày xưa rất thông thạo nghề ăn ong, tức là lấy mật và sáp ong. Đây là nghề lúc rừng rậm còn hoang vu, ong làm ổ hàng muôn, hàng ngàn. Người Khmer gọi là “của trời cho”, mạnh ai nấy tìm lấy. Ong mật là một nguồn lợi thiên nhiên vô tận, mỗi năm người dân địa phương thu vào hàng trăm ngàn lít mật và hàng chục tấn sáp ong. Những khu rừng sác, rừng tràm nối liền từ biên giới An Giang - Campuchia đến Hà Tiên, từ Hà Tiên theo bờ biển đến sông Cái Lớn, từ bờ nam sông Cái Lớn chạy dài đến mũi Cà Mau với diện tích mênh mông với chiều dọc đến 500 km.

Nét đẹp văn hóa người Tà Ôi

Dân tộc Tà Ôi hay còn gọi là dân tộc Pa Cô, Pa Hi có khoảng 30.000 người, sinh sống chủ yếu ở huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Người Tà Ôi có nhiều tập tục hay, nhiều sinh hoạt đẹp.

Mùa xuân đi hội Nàng Hai

Một ngày xuân năm nọ, tôi cùng hai nhà nghiên cứu Văn nghệ dân gian đi dự lễ hội Nàng Hai ở xã Tiên Thành, huyện Phục Hòa (Cao Bằng). Sau ba ngày hội, chia tay ra về, đã lên đến đèo Mủng Thiên (Ngắm Trời), ngoái lại nhìn thung lũng Tiên Dao, lòng còn vương vấn với những câu hát Lượn Sương giã bạn mượt mà êm ái, dịu ngọt… khi gà gáy dồn gọi mặt trời lên: Gà gáy ra nhìn đông lại tây / Tiếng gà giục giã lệ tràn đầy / Còn thấy lúc này duyên trước mặt / Lát sau li biệt làm sao đây? / Tiếng gà giờ Sửu trời mờ sáng/ Nhắn bạn đôi lời kết tóc tơ / Thương nhau giờ phút còn vui thú / Nhớ bạn không thôi sắp lại nhà… (Bài dịch). Ba ngày hội qua đi, niềm vui còn lưu luyến.

Mùa này hoa bằng lăng không nở

1. Khi những cơn mưa đầu tiên đổ xuống đất trời cao nguyên, là lúc hoa bằng lăng nở bung lộng lẫy. Khu rừng nào tập trung nhiều bằng lăng, mùa hoa nở gió nhè nhẹ thơm, hít sâu vô ngực rất dễ chịu. Bằng lăng cổ thụ ở rừng có hai màu chính, tuỳ thuộc vào chiếc áo mỏng tang của thân cây.

Mùa hoa ban

QUANG HÙNG

Đến với vùng Tây Bắc, bạn sẽ cảm nhận được những bản làng dân tộc nguyên sơ, thơ mộng và quyến rũ. Trời nước trong xanh, núi rừng rực sắc hoa, đặc biệt mùa xuân có hoa ban nở trắng muốt, thơm ngát. Hoa ban ở Tây Bắc được phong là bà chúa của các loài hoa. Hoa ban đẹp, tinh khiết là biểu tượng cho tâm hồn của thiếu nữ Tây Bắc. Mùa xuân có hội hoa ban, hội lớn nhất của dân tộc Thái. Trai gái ăn mặc đẹp vào rừng cùng vui chơi say sưa múa hát và từ đây đã nảy nở nhiều tình yêu đôi lứa.

Múa Cơ tu – vũ điệu từ cuộc sống

Người Cơ tu tự hào về nghệ thuật múa đặc sắc của dân tộc mình. Vũ điệu múa không chỉ là sản phẩm tinh thần trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc mà còn tích tụ nhiều đặc trưng văn hoá độc đáo của cộng đồng người Cơ tu.

Mẹ xứ sở Po Inư Nưgar trong tâm thức người Chăm Nam Trung Bộ

Tín ngưỡng thờ Mẫu là giá trị văn hóa tinh thần cao đẹp của dân tộc Việt Nam. Từ khi đất nước đổi mới đến nay, tín ngưỡng dân gian nói chung và thờ Mẫu nói riêng đã được phục hồi ở người Việt và các dân tộc thiểu số khác. Điều đó góp phần làm cho bộ mặt văn hóa nước nhà thêm  phong phú và sống động.