Tư liệu lịch sử

Vài tài liệu mới về Petrus Key (Trương Vĩnh Ký) (1837-1898) - kỳ cuối

Người mà chúng ta biết như Petrus Ký hay Trương Vĩnh Ký, Pétrus Trương Vĩnh Ký, hay Pierre J.B. Trương Vĩnh Ký hiện nay thoạt tiên chỉ xuất hiện với cái tên ngắn ngủi "Petrus Key," hoặc "chú Ký". Có ba tài liệu giúp khẳng định Petrus Key là Trương Vĩnh Ký sau này. Hồn Việt đã giới thiệu với độc giả tài liệu thứ nhất là thư Petrus Key gửi cho Hải Quân Trung tá Jean Bernard Jauréguiberry vào tháng 3/1859. Kỳ này chúng tôi tiếp tục trích đăng những tài liệu còn lại.

Vài tài liệu mới về Petrus Key (Trương Vĩnh Ký) (1837-1898) - kỳ 1

LTS: Petrus Key (sau này sửa thành Trương Vĩnh Ký) thường được ca ngợi là một học giả lớn miền Nam. Ông cũng có công quảng bá loại tiếng Việt mới, tức quốc ngữ hiện nay mà các giáo sĩ Portugal và Espania đã sáng chế vào thế kỷ XVII. Tuy nhiên, Petrus Key cũng đóng một vai trò đáng kể trong cuộc xâm lăng Việt Nam của Pháp. Ông là một trong những thông ngôn người Việt đầu tiên đã hợp tác với Pháp, bên cạnh những giáo sĩ thuộc Hội Truyền Giáo Hải Ngoại đã tiềm phục trong vương quốc Ðại Nam từ nhiều thế kỷ).

Tuyên bố đanh thép của Bác Hồ: “Suốt đời tôi đấu tranh cho nền độc lập Tổ quốc”

ĐÀO TRỌNG DẬU (tổng hợp)

LTS. Kỷ niệm 41 năm Bác đi xa, Hồn Việt xin giới thiệu với bạn đọc bài viết (tổng hợp) của một độc giả, 93 tuổi về một số cuộc nói chuyện của Bác với các chính khách Pháp và các nhà báo Pháp.

Từ Paris thương về Hoàng Sa

Trong chuyến ghé tới Paris mới đây, tôi đã biết thêm một số thông tin về Hoàng Sa qua trò chuyện với người đã từng quản lý trực tiếp Trạm khí tượng Hoàng Sa từ năm 1963 tới ngày Hoàng Sa của Việt Nam bị quân Trung Quốc cưỡng chiếm vào ngày 19/1/1974. Người đó là kỹ sư Đinh Trọng Châu, giữ chức vụ Giám đốc Trung tâm Khí tượng Đà Nẵng trong khoảng thời gian từ năm 1963 đến cuối tháng 3/1975.

Trường hợp Phạm Quỳnh

Bạn đọc có thể nghĩ rằng can cớ chi mà Hồn Việt mấy số gần đây lại đăng loạt bài Người cùng thời với Phạm Quỳnh nói về Phạm Quỳnh? Để làm gì giữa lúc có nhiều việc như hiện nay?

Trung tâm Nghiên cứu Quốc học

Trung tâm Nghiên cứu Quốc học thành lập năm 1993, Trung tâm đã qua nhiều năm hoạt động với lĩnh vực nghiên cứu là văn hóa dân tộc. Đó là một lĩnh vực chuyên sâu của rất nhiều chuyên gia về văn hóa dân tộc của trong và ngoài nước. Để giúp bạn đọc hiểu thêm về những hoạt động của Trung tâm. Sau đây chúng tôi xin giới thiệu một số văn kiện và ý kiến về hoạt động của Trung tâm.

Trong kỳ đi sứ Trung Quốc Nguyễn Du có tới Hàng Châu không?

Năm Quý Hợi (1804), khi còn làm tri phủ Thường Tín, Nguyễn Du đã được cử lên ải Nam Quan đón tiếp sứ thần nhà Thanh sang phong sắc cho vua Gia Long. Các thơ nghênh tiễn sứ thần đều do ông viết.


Tròn 100 năm trước Hội Việt kiều đầu tiên trên thế giới

Ngày 18/1/1912, Hội Đồng bào thân ái (HĐBTA) (tên tiếng Pháp La Fraternité des Compatriotes) chính thức ra mắt tại trường tiểu học tư thục Parangon ở Joinville-le-Pont gần Paris.Đây là hội đoàn Việt kiều ra đời sớm nhất trên thế giới. Mặt khác, HĐBTA mở đầu truyền thống đoàn kết và yêu nước của người Việt Nam trên đất Pháp.

Trời cao xanh ngắt sáng Tuyên ngôn (1)

Khi Bác đọc bản Tuyên ngôn Độc lập ở Ba Đình, thủ đô Hà Nội, thì tôi đang sống ở Quy Nhơn. Thế nhưng cái cảm giác của tôi lúc bấy giờ là ngỡ như mình được thấy hình Bác, được nghe tiếng Bác, tự hào thấy mình có cái vinh dự được sinh sống đồng thời cùng sự kiện lịch sử kia.

Trịnh Công Sơn hát "Nối vòng tay lớn"

THANH HUYỀN (ghi)

L.T.S: Bài hát Nối vòng tay lớn ra đời ở miền Nam năm 1968 nhưng phải đến ngày 30/4/1975 mới được cả nước biết đến; trong cái ngày trọng đại này, tại Đài phát thanh Sài Gòn, chính tác giả bài hát- nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã có những lời bộc bạch chân thực - xúc động chào mừng ngày độc lập và thống nhất đất nước, rồi anh cất cao tiếng hát bài Nối vòng tay lớn… Đoạn băng sau đây đã ghi lại những giây phút này…

Tranh cãi tại hội nghị Chợ Đệm trước ngày tổng khởi nghĩa ở Sài Gòn - Nam Bộ* (Hồi ký)

LTS: Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tháng 8-1945 ở Sài Gòn - Nam Bộ do Xứ ủy Nam Bộ, mà đứng đầu là vị “giáo sư đỏ” Trần Văn Giàu, Bí thư Xứ ủy, lãnh đạo đã diễn ra vô cùng hoành tráng và cam go. Trước hết là vì những bất đồng trong nội bộ lãnh đạo về chủ trương khởi nghĩa. Nó cũng không liên lạc được với Trung ương, hầu như độc lập tác chiến, dựa vào Nghị quyết năm 1939 của Trung ương Đảng. Thế mà nó đã thành công ngoài sức tưởng tượng. Đó chẳng qua là do lòng yêu nước, chí khí bất khuất của nhân dân Sài Gòn - Nam Bộ Việt Nam đã tích tụ qua bao đời.

Chúng tôi xin giới thiệu một số tư liệu chưa từng được biết đến trích từ Hồi ký của GS Trần Văn Giàu. Tài liệu do đồng chí Nguyễn Sơn, nguyên Phó ban Tuyên huấn Thành ủy TP.HCM, con rể chí sĩ Nguyễn An Ninh và là người rất thân với GS Trần Văn Giàu, cung cấp.