Văn học

300 năm Diderot

Đến ngày 5-10-2013 là tròn 300 năm ngày sinh Denis Diderot (5-10-1713 – 31-7-1784). Một số chân dung, tượng đài và những dẫn văn tiêu biểu chúng tôi tuyển dịch sau đây, không kèm theo bình luận, có lẽ cũng là một cách để kỷ niệm triết gia, nhà văn, nhà mỹ học, nhà phê bình nghệ thuật Pháp lỗi lạc, kiến trúc sư của bộ Bách khoa toàn thư đồ sộ ở thế kỷ XVIII.

“Tôi nghe tôi hát”(*) Tiếng hát kiên trung của một thế hệ…

Tôi không thể nào quên được hình ảnh của chị, người nữ tù xinh đẹp ngồi trên chếc xe lăn ngày nào. Tôi còn nhớ rất rõ, giữa những gương mặt khắc khổ hằn lên quá nhiều nỗi đau của những người nữ tù lớn tuổi mà tôi tiếp xúc để hoàn thành kịch bản cho bộ phim tài liệu Giữa ngàn thác lũ, chị xuất hiện như một thiên thần. Tôi nhớ mãi đôi mắt to đen lay láy của chị sáng rỡ, dịu dàng nhìn tôi và kể lại câu chuyện của đời chị…

“Mở cõi”, mở trang sử cũ, ngẫm chuyện hôm nay…(*)

Bìa sách ghi phụ đề Chuyện Nguyễn Hoàng mở cõi, tức là chuyện gần 500 năm trước, từ năm 1558; nhưng Minh sư không chỉ là chuyện ngày xưa. Hình như tác giả cũng muốn gửi ngay thông điệp ấy đến bạn đọc, nên từ trang đầu tiểu thuyết, chúng ta chứng kiến cuộc trò chuyện giữa Thành - một nhà nghiên cứu lịch sử, nguyên là cựu chiến binh từng chiến đấu trên chiến trường Quảng Đà - và chị Tư Trà, vợ một chỉ huy sư đoàn đã hy sinh trong trận chiến bi tráng tại Đồng Mông - Đá Hàm trước Tết Mậu Thân.

“Luận ngữ” như một tác phẩm văn học

Cái gì được coi là văn học ở giai đoạn giữa của thời cổ đại Trung Quốc (tức thế kỷ III – thế kỷ VIII TCN). Trả lời câu hỏi này vừa dễ lại vừa khó. Dễ khi liệt kê các tác phẩm mô tả chúng: tất thảy đã được biết đến từ lâu, còn nói khó là ở chỗ chúng ra đời khi nào, ai là tác giả và chúng là như thế nào về phương diện văn học. Hơn nữa, ngay cả vấn đề khái quát chung cũng được nêu ra: tác phẩm là cái gì vào thời đại này, chúng ta hiểu gì về thời gian xuất hiện của tác phẩm, ngay cả việc tác phẩm nói chung là cái gì lúc này và cùng với điều đó vậy thì văn học là cái gì?

“Đáng sợ nhất là các chú”

VŨ HỒNG NGỰ

Nhân nhà văn Hoài Thanh 100 tuổi, tôi có đọc lại một số tác phẩm của ông. Có rất nhiều điều lý thú. Chỉ xin kể ra một vài câu.

"Văn chương lâm nguy" của Todorov và các vấn đề về lý luận văn học

Nhân dịp cuốn sách Văn chương lâm nguy của Tzvetan Todorov được Trung tâm Nghiên cứu Quốc học – NXB Văn Học tổ chức dịch và xuất bản (Trần Huyền Sâm và Đan Thanh dịch, Trần Thiện Đạo hiệu đính), ngày 14/6/2011, Trung tâm Nghiên cứu Quốc học, được sự chỉ đạo và ủy thác của Hội Nhà văn Việt Nam, đã tổ chức Hội thảo với chủ đề: “Văn chương lâm nguy của Todorov và các vấn đề về lý luận văn học” tại Hội trường Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP. Hồ Chí Minh - 81 Trần Quốc Thảo, Q.3, TP.HCM.

"Từ chiến trường khu 5" - Bộ sách giàu giá trị lịch sử

Với những giá trị đặc biệt của bộ sách "Từ chiến trường Khu 5" của nhà văn Phan Tứ vừa được xuất bản, ngày 26/7, Bộ VH, TT&DL, Bộ TT&TT cùng NXB Văn học đã tổ chức giới thiệu bộ sách "Từ chiến trường Khu 5".

"Sông Côn mùa lũ" - Người đẹp khó gặp lần nữa

LTS: Tiểu thuyết Sông Côn mùa lũ của Nguyễn Mộng Giác do Trung tâm Nghiên cứu Quốc học và NXB Văn học xuất bản lần đầu năm 1998. Đến nay đã tái bản đến lần thứ 3. Dưới đây là Lời giới thiệu bộ tiểu thuyết này của GS-TS Mai Quốc Liên - người có công phát hiện và đem bộ tiểu thuyết này ra mắt bạn đọc gần xa.

"Cơn bão táp trong cốc nước lã"

Trần Hiến là một điệp viên Chi 50 Quân Báo Cần Thơ hoạt động trong hàng ngũ địch thời kháng chiến chống Pháp dưới vỏ bọc là sĩ quan phiên dịch Phòng Nhì (2è Bureau) quân đội Pháp đóng ở Phân khu (Secteur) Long Xuyên. Bằng lòng yêu nước nồng nàn với trí thông minh tuyệt vời, anh đã lập được nhiều chiến công thầm lặng giúp Quân khu 9 nắm giữ thế chủ động chiến trường gây cho địch nhiều thất bại nặng nề. Đánh bại cuộc hành quân “Bão táp” mùa xuân năm Tân Mão (1951) của địch là một trong những chiến công thầm lặng ấy. Anh chính là nguyên mẫu của người thông dịch viên tình báo trong phim Người đẹp Tây Đô.